KASIM


EŞ ZAMANLI TARİH OKUMALARI II
DERS NOTLARI

500-1000 TARİH ARALIĞI ORTADOĞU
EMEVİ DEVLETİ (661-750)

1.MUAVİYE İBN EBU SÜFYAN (661-680)

Hz. Ebubekir dönemi; Suriye cephesi ve Ürdün valiliği (639)
Hz Ömer dönemi; Dımaşk valiliği (640)
Hz. Osman dönemi; Suriye umumi valisi (645)
Hz. Ali dönemi; biat etmez. (656)
Hukuken kanı dava etme hakkı..
Cemel Vakası’nın (656) sonucunu bekler..
Hz. Ali’nin daveti..
657 Sıffın savaşı..

2. I. YEZİD (680-683)

10. Muharrem 61 Kerbela (680)
Kabe’nin mancınıkla taşlanması

3. II. MUAVİYE (683-684)

4. I. MERVAN (684-685)

5. ABDÜLMELİK (685-705)

Abdülmelik’in icraatları:

Emevi idaresinin temellerini sağlamlaştırdı.
İlk İslam parasını bastırdı.
Devlet dairelerinde Arapça’nın resmi dil olarak kabul edilmesi
Mahalli dillerle tutulan divanlar Arapça’ya tercüme edilir.
Devlet teşkilatında düzenlemeler yapılması
Kubbettüssahra’nın inşaası (691-692)

6. I. VELİD (705-715)

I. Velid’in Ünlü Komutanları

Kuteybe b. Müslim (Maveraünnehir fatihi)
Muhammed b. Kasım es-Sekafi (Sind fatihi)
Mesleme b. Abdülmelik (Anadolu fatihi)
Tarık b. Ziyad (İspanya fatihi)

I. Velid dönemi yapıları

Mescid-i Aksa (709-715)
Şam Emeviye Camii (705-715)
Kusayr Amra Sarayı


EŞ ZAMANLI TARİH OKUMALARI II
DERS NOTLARI

500-1000 TARİH ARALIĞI ORTADOĞU
EMEVİ DEVLETİ (661-750)

7. SÜLEYMAN B. ABDÜLMELİK (715-717)

Süleyman’ın icraatları:

Vali Haccac tarafından hapse atılan binlerce mahkumu serbest bırakmak
Velid’i destekleyenleri uzaklaştırmak ve cezalandırmak
Mesleme b. Abdülmelik komutasındaki ordunun 717’deki İstanbul kuşatması
Emevi Devleti’nde duraklamanın başlangıcını hazırlamak
Ölüm döşeğinde yerine amcazadesi Ömer b. Abdülaziz’i bırakmak.

8. ÖMER B. ABDÜLAZİZ (717-720)

Halka zulmeden görevlilerin işine son verir
Seleflerinin edindiklerini hazineye devreder
Muhalif gruplarla istişare
Hz. Ali evlatlarına ve destekçilerine tavrı..
Hariciler isyanlarını hafifletir.
Mevali olanlardan vergi alımını kaldırır
Gayrimüslimlerin haklarına riayet eder.
Zimmiler için tebliğ heyetleri oluşturur
Türklerin ve Berberilerin İslam’a ilk dahil olmaları..
Halife seçimini istişare yoluyla yapılması gerektiğini savunur.

9. II.YEZİD (720-724)

10. HİŞAM (724-743)

Emevi Devleti’nin son parlak dönemi
732 Puvatya savaşı..
Charles Martel -Karolenj Krallığı (Frank Krallığı)
Abdurrahman el Gafiki -Emevi Hanedanlığı..
Endülüs Emevileri Hişam’ın torunları..

11. II. VELİD (743-744)
Aile ilk kez parçalanır ve
halife öldürülür.

12. III. YEZİD (744)

13. İBRAHİM (744)

14. II.MERVAN (744-750)

ABBASİ DEVLETİ (750-1258)

Şiilere yapılan baskılar
Mevalinin ödediği vergiler, men edildiği meslekler, ganimetten kısmen yararlanması vb.
Zimmi vergilerin yüksek tutulması
Haricilerin isyanları
gayrimüslimlerin haklarının zaman zaman ihlal edilmesi

Menfaat açısından farklı pek çok sosyal grubun Emevilere karşı birleşerek teşkilatlanmasını getirdi.

1.EBÜ’L ABBAS ES-SEBBAH (750-754)

Devlet merkezi Irak’a taşınır.
Başkent Fırat’ın doğusunda Haşimiyye kenti..

2. CAFER EL MANSUR (754-775)

Bağdat kentini kurar.
Arap-mevali farkı ortadan kalkar.
İhtilale destek veren Şiilere sırt çevrilir.
İran kültürünün etkisi artar.

5. HARUNNÜRREŞİT (786-809)

Devletin teşkilanması
Bağdat kentinin dünyanın en kalabalık en şık haline gelişi
Sınırda kurulan ”Avasım” bölgeler
Saray muhafızlarının Türklerden oluşturulması..
Charlemagne ile kurulan dostluk..
Binbir Gece Masalları..


500-1000 TARİH ARALIĞINDA ORTADOĞU
DERS NOTLARI

ABBASİ DEVLETİ (750-1258)

6. EL-EMİN (809-814)

7. EL-MEMUN (814-833)

Devlet içinde bulunan İranlıları artan etkileri
Denge unsuru olarak Türklerin kullanılması

8. EL-MUTASIM BİLLAH (833-842)

Ordunun tamamının Türklerden oluşması
Samarra kentinin kurulması (836)

10. EL- MÜTEVEKKİL ALELLAH (847-861)

Türklerin etkinliği
945 Büheyvilerin 100 yıllık işgali
Samarra Ulu Camii (846-852)

Endülüs Emevi Devleti (756-1492)
K. Afrika halklarına örnek teşkil eder. İdrisiler ve Tolunoğulları..
Maveraünnehir’de Samaniler
Horasan’da Tahiriler
Sistan’da Saffariler
909 Şii Fatimi Devleti’nin kurulması..
Karmatiler.. 929 Mekke’nin işgali
Moğol İmparatorluğu (1206-1294)

1258 Abbasi İmparatorluğu Moğollar tarafından yıkılır.
750 1258 yılları arasında 37 halife
1258-1517 yılları arasında 22 halife (Mısır Memluk Sultanlığı)

Abbasilerde İlim ve Kültür Hayatı

‘’Beytülhikme’’-El Me’mun (813-833)
Nizamiye Medreseleri- Nizamülmülk
Tefsir ve kıraat çalışmaları..
Kelam, Fıkıh ve Hadis..
(Alemdeki daimi değişim..)

Kelam Nedir?
Allah’ın zatından ve sıfatlarından, nübüvvet konularından , başlangıç ve sonuç
itibariyle kainatın hallerinden İslam kanunu üzere bahseden bir ilimdir. (Bilmen)

Kelam sanatı, din kurucusunun açıkça belirttiği belli düşünce ve davranışları
teyit edip bunlara aykırı olan her şeyin yanlışlığını sözle gösterme gücü kazandıran
Bir tartışma yeteneğidir. (Farabi)

Kelam kesin deliller getirmek ve ileri sürülecek karşı fikirleri çürütmek suretiyle dini
inançları kanıtlamak gücü kazandıran bir ilimdir. (el-Mevakıf)

Mutezile Nedir?
‘’ uzaklaşan,ayrılıp bir
köşeye çekilen’’

Ortaya çıkışı ile ilgili
iki söylem;

Hz. Ali ile Hz. Muaviye arasında
yaşananlar noktasında tarafsız
kalan bir grubun oluşmasıyla..

Hasan Basri’den ayrılan
Vasıl b. Ata ile ortaya çıktığı..

Allah’ın alim, kadir,ve hay gibi sıfatları olmakla birlikte, O’na zatından bağımsız ilim,
kudret ve hayat gibi kadim sıfatların, şer, zulüm gibi adaletle bağdaşmayan fiillerin
nispet edilemeyeceği..

Kulun iradi fiillerinin Allah’ın değil, insanın eylemi olduğu..

Büyük günah işleyenin küfür ile iman arasında bir yerde bulunduğu..

Cemel ve Sıffın savaşına katılan taraftarlardan hangisinin hatalı olduğunun
bilinemeyeceği… (Vasıl Ata)

Hasan –ı Basri (642-728)
Medine doğumlu
Baba Yesar, Irak’ın fethi sırasında esir olan bir Basralı
Anne Hayre, Ümmü Seleme’nin azatlı hizmetkarı
Hz. Ömer başta olmak üzere bir çok sahabenin duasını alan
Hasan Basri 12 yaşında hafızlığını tamamlar.
120 sahabe ile görüşme imkanı ve ilimle geçirilen ömür
Hz. Ali’nin halife olmasından sonra Basra’ya göç eder.
Emevi Devleti’nde bir süre kadılık yaptı. İki sefere katip olarak katıldı.
Bunun dışında ömrünün tamamını vaaz ve ibadetle geçirdi.

Siyasi olaylarda taraf tutmaması, fitne’ye ve isyana karşı olması, halkı dünyadan
uzaklaştırıp ahirete önem vermeye davet etmesi Emevilerin işine gelmiş ve
bu sebeple onun eleştiri ve kınamalarına katlanmışlardır.

İtikatta Mezhepler

Mutezile Maturidiye Eşariye Selefiye

SELEFFİYYE
‘’önce gelmek, geçmiş, geçmişte kalmak’’

Emevi fetihleri ile çeşitli halkları, inançları ve coğrafyaları
içine alan İslam Devleti’nde karşılaşılan konular üzerinden
yapılan tartışmaları bid’at sayan bir alimler grubu oluşur.
(‘’ashabü’l hadis’’)

İtikadi konularda Kur’an ve sünnetin lafzına bağlı olan ve te’vili
kabul etmeyen ekoldür.

MATURIDİYYE
Ebu Hanife (ö.767) ve Ebu Mansur el-Matürıdi’nin (ö. 944)
görüşleri etrafında oluşan kelam ekolü.

Belli başlı itikadi ekollerin oluştuğu 8. yy’da Ebu Hanife
İslam’ın ana ilkelerini belirlemeye çalışmıştır.

Bu çalışmaları sırasında hadisçilerin bid’at olarak
eleştirdikleri kelam yöntemine başvurmayı zaruri görmüştür.

Matürıdi ortaya çıkana kadar bu ekole bağlı çeşitli
alimler yetişmiş ve kelama dair eserler yazılmıştır

Matürıdi ise İmam Hanife’nin görüşlerini benimsemiş
eleştirenlere karşı eserlerinde savunmasını yapmıştır.

Selefiyyenin sadece nakli öne çıkarması, Mutezile’nin sadece
aklı öne çıkarmasına eleştirerek ikisini uzlaştırma yöntemini geliştirmiştir.

EŞ’ARİYYE
Abbasi yönetimde Me’mun ile birlikte başlayan Mu’tezile’nin saray üzerindeki
etkinliğine bağlı olarak Ahmet b. Hanbel gibi alimlere eziyet edip mihne olayına
sebebiyet vermeleri 10. yy başlarında köklü Sünni kelam ekollerinin doğmasına
zemin hazırlamış ve Eş’ari’nin kurduğu mezhepte bunlardan birini teşkil etmiştir.

Eş’ariyyenin kısa zamanda geniş bir yelpazeye yayılıp Ehl-i Sünnet’in en büyük
kolu haline gelişinde nakil ile aklı birleştiren mutedil bir metot kullanmasının ve
mensuplarının tasavvufa olumlu bakmasının önemli rol oynadığı kabul edilir.

Reklamlar

2 thoughts on “KASIM

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Google+ fotoğrafı

Google+ hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Connecting to %s