KASIM


EŞ ZAMANLI TARİH OKUMALARI III
1500-1800 TARİH ARALIĞINDA ORTADOĞU
OSMANLI DEVLETİ

I. AHMET (1603-1617)
(Mahpeyker Kösem Sultan)

I. Ahmet’in İcraatları..

Ekber ve Erşed Kanunu…
Kafes usulünün başlaması…
Zitvatorok Antlaşması 1606
Nasuh Paşa Antlaşması (1612)
I. Ahmet ve Celali İsyanları…
14 yaşında tahta oturan I. ahmet 27 yaşında vefat eder.
Sultanahmet Camii’nin yanına inşa edilen I. Ahmet Türbesi’ne defnedilir.

Sedefkar Mehmet Ağa’nın inşa ettiği Sultanahmet Camii (1609-1616) İstanbul’un tarihi yarımada siluetine dahil olur.

I. MUSTAFA (1617-1618)-(1622-1623)

Babadan oğula geçme kuralı bozulur..
Tahtı istemez..
96 gün sonra tahttan indirilir.

II. Osman’ın öldürülmesinin ardından 1922′de yeniden çıkar.
1923′te tahttan bir kez daha indirilir.
Topkapı Sarayı’ndaki dairesine çekilerek
16 yıl sakin bir ömür geçirir.
Ölmeden tahttan inen ikinci Osmanlı padişahı..
Osmanlı tarihine çocuksuz padişah olarak geçti

Ayasofya Camii avlusundaki eski vaftizhane binasına defnedildi.

II. OSMAN (GENÇ OSMAN)-(1618-1622)

II. Osman’ın icraatları..

1618 Serav Antlaşması
1620 İtalya ve Akdeniz Seferi
1620-1621 Osmanlı-Lehistan Savaşı ve Hotin Anlaşması
Ordunun ıslahı…
Kapıkulu askerlerinin maaşları..
Anadolu, Suriye ve Mısır
askerlerinden yeni bir ordu..
Harem ve ilmiye teşkilatını yeniden kurmak
Yeni kanunlar çıkarmak..

Süleymaniye’de toplanan yeniçeriler..
Sarayda paşaların öldürülmesi..
I. Mustafa’nın tahta çıkarılması (1622)
II. Osman’ın Yedikule Zindanlarına götürülmesi..
Sultan Genç Osman’ın naaşı, ertesi gün Sultanahmet Camii’nde kılınan cenaze namazında sonra
Sultan Ahmed Camii’nde babasının türbesine defnedildi

IV. MURAT (1623-1640)

11 yaşında tahta çıkış
Valise Sultan olan Kösem Sultan’ın idaresi..

IV. Murat icraatları..

1635 alkol,tütün ve kahve yasağı..
1623–1639 Osmanlı-Safevi Savaşları
1639 Kasr-ı Şirin Antlaşması
1633-1634 Osmanlı-Lehistan Savaşları
1640 vefatı.. 28 yaşındaki ölümü pek çok projesini gerçekleştirememesine sebep olur.
II. Osman gibi IV. Murat’ta I. Ahmet Türbesi’ne gömüldü.
Topkapı Sarayı dördüncü avluya inşa ettirdiği iki köşk;
1635 Revan Köşkü
1639 Bağdat Köşkü

I. İBRAHİM (1640-1648)
(Hatice Turhan Sultan)

Ibrahim’in icraatları..

Emir Mirgünoğlu olayı..
I. İbrahim’in idam kararı..
1645 Girit Adası’nın fethi
1648 idam edilmesi
I. Mustafa’nın yanına defnedilir.
Topkapı Sarayı sünnet odası
Topkapı Sarayı Kameriyesi

Dönemin Ünlü Kişileri..

Hezarfen Ahmet Çelebi, (d. 1609 – ö. 1640)
Katip Çelebi (1608-1656)
Evliya Çelebi (1611-1682)

II. Mehmet-Gülbahar Hatun
II. Bayezıd

II. Bayezıd-Ayşe Hatun
I. Selim

I. Selim-Hafsa Hatun
I. Süleyman

I. Süleyman-Hürrem Hatun
II. Selim

II. Selim-Nurbanu Hatun
III. Murat

III. Murat-Safiye Hatun
III. Mehmet

III. Mehmet-Handan Hatun
I. Ahmet


EŞ ZAMANLI TARİH OKUMALARI III
1500-1800 TARİH ARALIĞINDA ORTADOĞU
OSMANLI DEVLETİ

II. SELİM (1566-1574)
(Afife Nur Banu Sultan)
Yemen’in yeniden fethi (1567)
Açe Seferi (1569)
Kıbrıs’nın fethi (1570)
İnebahtı Deniz Muharebesi (1571) Osmanlı donanmasının ağır yenilgisi..
Tunus’un fethi (1573)
II. Selim’in vefatı (1574)
Ayasofya’da bulunan türbesine defnedilir.

Dönemde İnşa Edilen Eserler
Atik Valide Sultan Külliyesi (1583)
Kadırga Sokollu Külliyesi (1571)
Azapkapı Sokollu Mehmet Paşa Camii (1578)
Kılıç Ali Paşa Külliyesi(1580)
Edirne Selimiye Camii (1568-1575)

Sokullu Mehmet Paşa (1505-1579)
Sokoloviçi 1505
1519 devşirme-Edirne Sarayı
Enderun-Topkapı Sarayı
1541 kapıcıbaşılık
1546 kaptan-ı derya
1549 Rumeli Beylerbeyi
1553 Kubbealtı Vezirliği
Şehzadeler arasındaki mücadelede tavrı..
1565 veziriazamlık
İsmihan Sultan ile evlilik..
I. Süleyman, II. Selim ve III. Murat..
15 yıllık vezriazamlık
1579 vefat-Eyüp

II. Selim seferlere katılmamıştır.

SULTAN III. MURAT (1574- 1595)
(Safiye Sultan)
Tüm devlet işlerini bıraktığı veziriazam Sokollu’nun 1579’daki hançerlenerek
öldürülmesi III. Murat dönemi hadiselerindendir.
1578 Fas’ın fethedilmesi
1577-1589 İran-Osmanlı savaşı Gürcistan-Tiflis-Tebriz Osmanlı toprağına katılır.
1582 III. Meehmet’in sünnet düğünü
1590 Ferhat Paşa Antlaşması (Doğu’daki en geniş sınırlara ulaşılır)
Devalüasyon..
1593 Osmanlı-Avusturya Savaşları..III. Murat’ın vefatı.. Ayasofya’daki türbesine defnedilir.

III. Murat sefere çıkmamıştır.

Dönemin Ünlü İsimleri..
Mehmet Muhyiddin Üftade (1490-1580)
Celvetiye’nin kurucusu..Celvet halka karışarak, halk ile beraber olmaktır.Celvetiler, halka karışmakta hayır olduğu kanaatindedirler.Celvet; hayata ve hadiselere iştirak (ihtılat) tir, ruhun kemaline delildir. Halvet ise; celvetin tamamlayıcısı, celvete geçmek için basamak, celvete hazırlayıcı hususi bir haldir

uyan ey gözlerim gafletten uyan
uyan uykusu çok gözlerim uyan
azrail’in kasti canadır inan
uyan ey gözlerim gafletten uyan
uyan uykusu çok gözlerim uyan

seherde uyanırlar cümle kuşlar
dilli dillerince tespihe baslar
tevhit eyler dağlar taslar ağaçlar
uyan ey gözlerim gafletten uyan
uyan uykusu çok gözlerim uyan

semavatin kapularin acarlar
müminlere rahmet suyun saçarlar
seherde kalkana hülle biçerler
uyan ey gözlerim gafletten uyan
uyan uykusu çok gözlerim uyan

III. MEHMET (1595-1603)
(Handan Sultan)

Osmanlı tarihinin en kanlı tahta çıkışı…
Haçova Savaşı (1596)
Haçlıordusu-Osmanlı Devleti (Osmanlı zaferi)
Kanije Kalesi’nin Fethi (1601)
Celali İsyanları (1599)

Celali isyanlarının nedenleri
1.16. yüzyıl ortalarında Osmanlı Devleti’nde ekonomik ve toplumsal bunalım baş gösterdi. Anadolu ve Akdeniz üzerinden geçen uluslararası ticaret yollarının coğrafi keşifler sonucunda yön değiştirmesi de bunda etkili oldu. Osmanlı Devleti, bu ticaret yollarının kendi topraklarından geçtiği dönemlerde sağladığı kazancı yitirdi.

2.Fetihlerin azalmasıyla ganimet gelirleri de ortadan kalktı.

3.Devlet vergileri artırdı. Bu arada tımar sistemi saltanat haline geldi. Oluşan bu yarı-feodal durum, vergileri ödeyemeyen köylülerin topraklarını terk etmesine, kasaba ve kentlere iş için göç etmesine yol açtı. Geçim yolu
bulamayanlar eşkıyaya katıldılar.

4. İşsizlik ve geçim sıkıntısı, medrese öğrencisinden askerine kadar toplumun bütün kesimlerine yansıdı.

1606 Kuyucu Murat Paşa’nın isyanı bastırması. Cesetlerin kuyulara doldurulması..
Celali Ayaklanmalarının sonunda Osmanlı toprak düzeni ve ekonomisi tamamen değişir. Onbinlerce insan ölür ve kentlere göç hareketleri başlar. İsyandan kaçanların bir kısmı İran’a sığınır, kaçamayanlar ise Anadolu’da Aleviliğin temelini oluşturur. Saklanamayanlar içinden bir kısım Türkmen ise devlet tarafından Balkanlar’a sürülür.

Dönemin Ünlü İsimleri…
Aziz Mahmut Hüdai(1541-1628)


EŞ ZAMANLI TARİH OKUMALARI III
1500-1800 TARİH ARALIĞINDA ORTADOĞU
OSMANLI DEVLETİ

KANUNİ SULTAN SÜLEYMAN (1520-1566) (Mahidevran-Hürrem Sultan)

İlk çocukluk Trabzon Sarayı..
Kefe sancağı..
I.Selim-II.Beyazıd mücadelesine tanıklık..
1512 I. Selim’in tahta çıkışı
1513 Manisa sancakbeyliği..

7 yıl Manisa..
Edirne’de vekalet..
Mahidevran ve Şehzade Mustafa..
Hürrem ile tanışma..
1520 I. Selim’in vefatı..

1521 Belgrat’ın fethi..
1522 Rodos’un fethi
1523 Makbul İbrahim Paşa’nın veziriazamlığı..
1526 Mohaç Savaşı-Macaristan’ın büyük bölümü Osmanlı topraklarına dahil olur.
1529 I. Viyana Kuşatması-Sonuç alınamaz.
1530 saltanatın 10. yılı.. Şehzadelerin sünnet düğünü.. Budin’den getirilen heykeller..
1534-1535 I. Irakeyn Seferi
1536 veziriazam İbrahim Paşa’nın idamı
1538 Preveze Deniz Savaşı
1539 Bayezıd ile Cihangir’in sünnet törenleri.. Mihrimah Sultan ile Rüstem Paşa’nın evlilikleri..
1541 Macaristan toprakları Osmanlı toprağı olur.
1543 Estrgon Kalesi’nin alınması
1543 Edirne’de iken Şehzade Mehmet’in ölüm haberi.. Manisa’dan getirtilen şehzade için defin ve külliye emri..
1543-1548 ilk uzun süreli dinlenme..
1544 Rüstem Paşa veziriazam olur..
1548 II. Irakeyn Savaşı
1550.. yaşı ilerleyen ve hastalıkları artan Süleyman..
Şehzadeler arasındaki gizli çekişme..
Rüstem Paşa ve Hürrem Sultan’ın etkinliği…
İstanbul’a yeni bir külliye yapılması emri..
1552 III. Irakeyn Savaşı. Şehzade Mustafa’nın öldürülmesi..
1553 Şehzade Cihangir vefat eder.
1554 İstanbul’da ilk kahvehanelerin açılması
1557 Süleymaniye Külliyesi’nin açılması
1558 Hürrem Sultan’ın vefatı..

Sosyal alandaki farklı hareketlilikler…
1. Tekke kaynaklı, tasavvufi karakterli Melami çevresi
2. Medrese kaynaklı, tasviyeci karakterli Birgivi mektebi
(Birgivi-Ebussuud kapışması, düşünce alanındaki takdire şayan serbesti)
3. Anadolu’da patlak veren messianique karakterli ve
kısmen Şii kaynaklı bir ideoloji tarafından beslenen isyanlar..

1562 Sancak değişikliğine direnen Şehzade Bayezıd Safevi Devleti’ne sığınır. Geri alınan şehzade ve oğulları öldürülür. taht için kalan tek isim Şehzade Selim’dir.

1565 Malta kuşatması
1566 II. Viyana Kuşatması
Zigetvar Seferi-Kanuni’nin ölümü

Dönemin Ünlü İsimleri..
Ebussuud Efendi (ö.1574)
Sünbül Sinan Efendi (ö.1529)
Merkez Efendi (ö.1552)
Fuzuli (ö. 1556)
Matrakçı Nasuh (ö.1564)
Mimar Sinan (1489-1588)

Halk içinde mu’teber bir nesne yok devlet gibi
Olmaya devlet cihânda bir nefes sihhat gibi

Ko bu ays u isreti çünkim fenâdur âkibet
Yâr-i baaki ister isen olmaya tâat gibi

Olsa kumlar sagisinca ömrüne hadd ü aded
Gelmeye bu sise-i çarh içre bir sâat gibi

Saltanat didükleri ancak cihân gavgaasidur
Olmaya baht u saâdet âlem-i vahdet gibi

Ger huzûr itmek dilesen ey Muhibbî fârig ol
Var midur vahdet makaami gûse-i uzlet gibi

EŞ ZAMANLI TARİH OKUMALARI III
1500-1800 TARİH ARALIĞINDA ORTADOĞU
OSMANLI DEVLETİ

YAVUZ SULTAN SELİM (1512-1520)
(Hafsa Sultan)

II. Bayezıd tahtı I. Selim’e terk eder.

1514 Çaldıran Savaşı
Safevi-Osmanlı
Şah İsmail-I. Selim
Ateşli silahların varlığı savaşın sonucunu belirler.
I. Selim’in zaferi..

1516 Mercidabık Savaşı
Kansu Gavri-I. Selim
1517 Ridaniye Savaşı
Tomanbay-I. Selim
Memlük-Osmanlı
Suriye, Filistin, Mısır, Kutsal topraklar Osmanlı’ya dahil olur.
III. Mütevekkil (1507-1518) ve İslam’ın ‘’Kutsal Emanetleri’’ İstanbul’a taşınırken 1250-1517 aralığında Mısır’da varlık gösteren Memlük Devleti tarihe karışır.

Yavuz Sultan Selim Külliyesi (1522)

Sanma şahım herkesi sen sadıkhane yar olur
Herkesi sen dost mu sandın belki ol ağyar olur
Sadıkhane belki ol alemde bir serdar olur
Yar olur, ağyar olur, serdar olur, dildar olur

Reklamlar

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Google+ fotoğrafı

Google+ hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Connecting to %s